Płaszcz Józefa

Józef miał kiedyś płaszcz, cały w dziurach - dokładnie jak ta książka! Kiedy płaszcz mu się zestarzał i zniszczył, przerobił go na kurtkę. Na co przerobił kurtkę? Co zrobił potem? Dzięki otworom, które tak sprytnie wycięto w kartkach tej książki, zobaczysz, na co Józef przerabia swoje stare ubrania, zanim - cóż... - nie pozostanie mu zupełnie nic... Józef zrobi jednak coś, nawet z niczego!

O Płaszczu Józefa, który powstał z inspiracji tradycyjną piosenką w języku jidisz, można powiedzieć, że jest jakby nostalgiczną, ale przeznaczoną dla dzieci, wersją "Skrzypka na dachu". To absolutnie niezwykła pozycja wydawnicza. Stanowi absolutną rzadkość, wypełnia bolesną lukę w opowieści o nieobecności Żydów i ich kultury w ujęciu tradycyjnej opowieści o foklorze, wartościach, muzyce i klimacie żydowskiego sztetla. Dorośli mają już sporo książek, które pozwalają poznać kulturę Żydów - w literaturze dla dzieci to wyjątek. Sam autor, wskrzeszając kulturę świata jidysz, języka (który dla niego był pierwszym językiem), przerzuca wartościowy most między historią polskich Żydów małych miasteczek i wsi a współczesnością. Mówi o tym tak: "Powstało coś na kształt sztetl według mojej wyobraźni. Słuchałem muzyki klezmerskiej i żydowskich utworów liturgicznych. Oglądałem stare zdjęcia rodzinne, robiłem wszystko, by zanurzyć się w tej minionej rzeczywistości i starej kulturze. Chciałem oddać jej emocjonalny wymiar." To bezcenne emocje i wartości.

Roman Kurkiewicz, Radio TOK FM

Rozmawiamy z dziećmi o śmierci, cielesności, trudnych emocjach, sztuce. Dlaczego nie pokazać im niezwykłej kultury żydowskiej, która budziła ciekawość w dawnych sąsiadach Polakach i wciąż budzi zaciekawienie nas, współczesnych dorosłych? „Płaszcz Józefa”, książka, która właśnie ukazuje się na rynku dzięki Wydawnictwo Format, pomoże wyjaśnić, co to takiego jidisz, sztetl, pokaże bogaty świat kolorów, muzyki, humoru właściwych kulturze żydowskiej. Autor i ilustrator w jednej osobie Simms Taback stworzył książkę estetycznie niebanalną: to niesamowity patchwork „zszyty” z akwareli, gwaszu, tuszu, fotografii.

Krótko o treści: Józef miał kiedyś płaszcz, cały w dziurach – (dziury są też w książce!) Kiedy płaszcz się zestarzał i zniszczył, przerobił go na kurtkę. Potem przerabiał też kurtkę. Co jeszcze zrobił? Dzięki otworom, które zmyślnie wycięto w kartkach tej książki, można będzie zobaczyć, na co Józef przerabia swoje stare ubrania...
(E.S.)