Masz prawo

Kiedy dziecko idzie do szkoły, powinno znać nie tylko swoje obowiązki, ale również prawa. Dobrze byłoby, gdyby albo wychowawcy w przedszkolu albo rodzice spróbowali "przerobić" z dzieckiem "Powszechną deklarację praw człowieka", tym bardziej, że są na rynku wydawniczym ilustrowane książki z tekstem owego dokumentu. Bo żyjąc w grupie, chcąc czy nie, stykamy się z różnymi ludźmi, czasem bardzo od nas różnymi, bardziej lub mniej tolerowanymi. Może są w tym kręgu osoby niepełnosprawne. Może pochodzące z biedniejszej niż nasza rodziny. Z dziećmi o tej różnorodności trzeba rozmawiać, by unikać bardzo nieprzyjemnych, szkolnych właśnie sytuacji takich jak: wykluczenie kogoś z grupy czy niedopuszczalnych - a zdarzających się niestety już wśród kilkulatków - aktów przemocy.

"Masz prawo" jest jedną z takich książek, które warto wykorzystać w rozmowach domowych, jak najbardziej również na lekcjach. Jest to przeznaczona dla dzieci uproszczona wersja Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Po kilkustronicowym wprowadzeniu m.in.: jaki jest cel konwencji, co znaczy "mieć prawo", co znaczy "niepełnosprawność", autor wymienia podstawowe i najważniejsze prawa osoby niepełnosprawnej. W istocie są to te same prawa, które dotyczą każdego człowieka i tym samym każdego dziecka. Niektóre paragrafy posiadają kilka zdań komentarza u dołu strony, inne są zrozumiałe i obywają się bez niego, choć można je oczywiście rozwijać w rozmowie.

Zabawne ilustracje Tibora Karpatiego wpuszczają do książki trochę powietrza i równoważą powagę tematu. Po trudnym wydawałoby się terenie oprowadza nas śmieszny, zielony ludzik z czarnymi kitko-uszami. Czasem jeździ na wózku inwalidzkim, innym razem dźwiga szkolny plecak, staje się ofiarą szykan albo jak na okładce nosi z godnością królewską koronę. Myślę, że dzieci doskonale te proste obrazki zinterpretują.

Czytajmy więc o prawach człowieka, rozmawiajmy, tłumaczmy od najmłodszych lat. Nie są one takie oczywiste dla wszystkich, jak by się wydawało. 

Ewa Skibińska

Książka o prawach dzieci niepełnosprawnych, o różnicach międzyludzkich, o rozumieniu odmienności.

Informacja wydawcy:

Masz prawo to uproszczona wersja Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Powstała, aby z treścią tego dokumentu mogły zapoznać się również dzieci.

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych została przyjęta przez ONZ 13 grudnia 2006 roku, Polska podpisała ją 30 marca 2007 roku, zaś 23 grudnia 2010 Konwencję ratyfikowała Unia Europejska. To pierwsza w XXI wieku konwencja dotycząca praw człowieka. Ma za zadanie chronić 650 milionów osób niepełnosprawnych na całym świecie.

Książka "Masz prawo" jest przyjazną dziecku wersją tego skomplikowanego tekstu. W interesujący sposób mówi o prawach dzieci niepełnosprawnych i dzięki temu promuje ten trudny, ale niezwykle ważny temat. Każde dziecko na świecie wygląda inaczej, ma inne pomysły, doświadczenia, obyczaje i zdolności. To właśnie dzięki tym różnicom rodzą się nowe możliwości, nowe nadzieje, nowe marzenia i nowe przyjaźnie.

Różnice między ludźmi są naszym skarbem, którym powinniśmy się dzielić i który powinniśmy szanować. Każde dziecko należy do wielkiej ludzkiej rodziny i wzbogaca ją swoimi zdolnościami.

Żadnego dziecka nie można odrzucać!

Młody grafik Tibor Kárpáti jest lakoniczny, bezpośredni, ma poczucie humoru i umie rysować. Widać to w jego pozornie dziecinnych, składających się z zaledwie kilku linii rysunkach w stylu „tak to każdy potrafi”, oraz pikselowych, geometrycznych ilustracjach. Kárpáti miał po prostu odwagę pozostać dzieckiem i wydaje się, że to znaczy bardzo wiele: jest autorem, ilustratorem lub współilustratorem wielu książek dla dzieci, jego prace można oglądać na wystawach zarówno węgierskich, jak i międzynarodowych, a New Yorker regularnie publikuje jego rysunki.