Kategorie

Audiobooki

Komiksy

Książki dla dzieci (0-3 lata)

Książki dla dzieci (10-12 lat)

Książki dla dzieci (3-5 lat)

Książki dla dzieci (4-6 lat)

Książki dla dzieci (7-10 lat)

Książki dla każdego

Książki dla młodzieży

Książki dla rodziców

Nowości

Obce strony

Patronat Rymsa

Studencki HYDE PARK

Z archiwum słonia

Zapowiedzi

 

Lista pozycji

Ostatnio komentowane

Pokaż więcej

Jedynaczka

Autorzy: , dodano Wtorek, 26 lipca 2011 | kategoria: Z archiwum słonia, Książki dla młodzieży

"Jedynaczka"
Klára Jarunková
przeł. Cecylia Dmochowska
Wydawnictwo Iskry, 1963

« wróć na stronę listy informacji o książkach

Choć powieść powstała w latach sześćdziesiątych, napisana jest przystępnym i zaskakująco współczesnym językiem. Sportretowana w niej niespełna piętnastoletnia Ola właściwie nie różni się od współczesnych nastolatek. Tytułowa jedynaczka mieszka w czechosłowackiej Pradze razem z rodzicami i wiecznie martwiącą się babcią. Problemy dorastających dzieci zazwyczaj są podobne - przyglądamy się im z perspektywy dojrzewającej nastolatki. Całkiem sporo się w jej życiu dzieje. Pojawia się pierwsza miłość, a wraz z nią pierwsze rozczarowanie. Dziewczynka staje też przed poważną próbą lojalności wobec przyjaźni. Cczy przejdzie przez nią zwycięsko, mimo grożących jej konsekwencji? Poza tym trzeba się zmagać z nieodpowiednią wagą, nauczyć używać kosmetyków mamy i w końcu zdobyć wymarzone szpilki.

Ola to bystry obserwator, ciekawy świata, często nieoczekiwanie dorosły, czasami po dziecięcemu naiwny. Szybko się jednak uczy i potrafi wyciągać prawidłowe wnioski. Widzi to, czego dorośli często nie dostrzegają albo po prostu nie chcą widzieć. Ola trafnie potrafi ocenić ludzkie charaktery, robi to z wdziękiem i ze sporą dozą ironii. Jest przy tym typem wrażliwca, empatia nie pozwala jej przejść obojętnie obok małych dzieci z patologicznej rodziny, mieszkającej po sąsiedzku. Dziewczynką często targają różne emocje: niekiedy czuje się zła, rozczarowana, zawiedziona, oburzona, nierzadko z różnych powodów „diabli ją biorą”. Dziś Ola pewnie prowadziłaby pamiętnik w formie internetowego bloga. Nastolatka jest sprytna i inteligentna, co skutkuje trafnymi obserwacjami i celnymi (nierzadko cierpkimi) refleksjami.

Ze wszystkich dorosłych najbardziej rozumie dziewczynkę mama (do pewnego momentu) i ciocia Masza, która trafnie spostrzega, że „dorosłych jest jak maku na świecie, ale prawie żaden nie umie trafić w sedno”. Dorośli bywają niemądrzy i myślą, że dzieci niczego się nie domyślają, a one wiedzą więcej, niż nam się wydaje. Dla Oli symboliczną cezurą między byciem dzieckiem a młodą kobietą staje się obcięcie długiego, czarnego warkocza.

Nie myślcie jednak, że o życiu nastolatki Jarunkova pisze ze śmiertelną powagą. Sporo jest w książce humoru, zarówno sytuacyjnego jak i słownego. Poza tym autorka przygląda się dzieciakom z dystansu, pozostając bezstronnym obserwatorem, bez silenia się na moralizowanie. Ocenę postępowania bohaterów książki pozostawia czytelnikom. Według pierwotnego założenia miała to być powieść skierowana do dorosłych. Okazało się jednak, że o problemach nastolatków chętnie czytają starsze dzieci i młodzież. Książka zdobyła wkrótce dużą popularność, została też przetłumaczona na wiele języków. Już w trakcie czytania zastanawiałam się, dlaczego autorka zatytułowała książkę „Jedynaczka”. I przyznam się, że choć próbowałam interpretować tytuł na różne sposoby, nie udało mi się znaleźć jednoznacznej odpowiedzi. Może inni czytelnicy rozwiążą tę zagadkę?

O autorce:

Klára Jarunková (28.04.1922 – 11.07.2005) – słowacka prozaiczka, publicystka, autorka książek dla dzieci i młodzieży. W Polsce jak dotąd ukazały się: „Jedynaczka”, „Brat milczącego Wilka” oraz „Mściciel”. Większość jej powieści porusza problemy, z jakimi na co dzień muszą się borykać młodzi ludzie, dopiero wkraczający w wiek dorosły: miłość, przyjaźń, niełatwe relacje z dorosłymi, chęć przeżycia niezapomnianej przygody. Uważała, że trzeba w książkach adresowanych do młodszych czytelników dotykać tematów niekiedy ciężkich, niewygodnych, ale ważnych. Do takich z pewnością należy wiek dojrzewania i wszystkie procesy, jakie się z nim wiążą. Bo okres ten trwa krótko, ale ma ogromny wpływ na całe przyszłe życie.

Magdalena Świtała

link

Dodaj komentarz





Najnowszy numer


ZAMÓW NEWSLETTER


Reklama

  • ryms w empikach
  • ksiazka za dyche
  • klątwa dziewiątych urodzin
  • zoo litery
  • IBBY Ryms upowszechnianie czytelnictwa
  • praktyczny pan
  • Rekordzisci
  • Gwarancja kultury dla Marty Lipczyńskiej
  • Ryms na Facebook
  • Kajtek
  • zbuntowany elektron
  • mama czy ania
  • OKO
  • trzy mam ksiazki
  • Przed twoimi urodzinami