Król Maciuś Pierwszy

Kompletnie nie pamiętam z dzieciństwa "Króla Maciusia Pierwszego". Nie wiem, dlaczego: nie czytałam? nie zachwycił? Nowe wydanie książki Janusza Korczaka z bajkowymi ilustracjami Marianny Oklejak zmobilizowało do lektury. I... przeczytałam do ostatniej strony, mocno trzymając kciuki za małego Maciusia, wrzuconego nagle, zrządzeniem losu w wir spraw dorosłych. Chociaż przyznaję, że wcześniej zastanawiałam się, czy współczesne dzieci czytają "Króla Maciusia"...

Po lekturze myślę sobie, że tę książkę powinni przeczytać także, a może przede wszystkim dorośli. To historia utraconego dzieciństwa (i wielkiej tęsknoty za nim), szybkiej lekcji dorosłości, gorzkich pomyłek i zawiedzionych nadziei. Zabrzmiało jak mroczny dramat, ale przecież Korczak nie chciał pisać słodkiej bajki dla dzieci. Dzieciństwo nie zawsze jest idyllą i zabawą, czasem prędzej, czasem później przychodzi mierzyć się z rozmaitymi wyzwaniami i doświadczeniami, które każą wcześniej dorosnąć. Osierocony Maciuś zostaje królem i dzień po dniu uczy się, czym jest władza. Otóż wcale nie wolnością, bo etykieta, ministrowie, nie wypada, nie wolno, trzeba. "I my królowie nie zawsze możemy robić, co byśmy chcieli" - stwierdza Maciuś. Władza to machina trybików, lisia rozgrywka, stan ciągłej nieufności. I samotność, która bardzo doskwiera chłopcu. Maciuś co prawda zaprzyjaźnia się z Felkiem, ale Felek jest z innego świata, łobuzuje, cwaniakuje i korzysta z życia.

Prawdziwą lekcją życia jest dla Maciusia udział w wojnie. Są bitwy, ofiary, rany, niewygody, okopy, głód. Maciuś nauczył się kląć, stał się bardziej stanowczy (to akurat wyszło mu na dobre:). Korczak pokazuje rzeczywistość bez upiększeń, prawdziwie. Zgodnie z wyznawaną przez siebie zasadą, że dzieci należy traktować serio. No i dlaczego upiększać coś, co z pięknem ma niewiele wspólnego? 

Król Maciuś Reformator, którym staje się powołując dziecięcy sejm, próbuje być reprezentantem wszystkich dzieci. Szybko przekonuje się, jak trudne to zadanie. Jak przebiegła i niewdzięczna jest władza. Że niemożliwym jest zadowolić wszystkich. Dać wszystko - źle, nie dać nic - też niedobrze - myśli Maciuś. Władza dzieci wkrótce doprowadzi kraj na skraj bankructwa i wywoła wojnę. A Maciuś, zamiast na szafot, trafi na bezludną wyspę. Ale to już inna historia...

Ewa Skibińska

Wznowienie baśni o królu Maciusiu Pierwszym, w nowym opracowaniu graficznym - Marianny Oklejak.

Informacja wydawcy:

Maciuś po śmierci swego ojca, króla, chcąc nie chcąc dziedziczy koronę. Ponieważ jest dzieckiem, sąsiednie państwa szybko wypowiadają mu wojnę, spodziewając się łatwego zwycięstwa. Maciuś wojnę wygrywa, ale nie spoczywa na laurach. Zostaje władcą reformatorem. Uczy się rządzić mądrze i sprawiedliwie, zawiera przyjaźń z czarnoskórym królem ludożerców Bum-Drumem, a wreszcie wpada na pomysł, żeby dać dzieciom pełnię praw i stworzyć dziecięcy sejm. Reformy Maciusia budzą sprzeciw innych monarchów i wybucha kolejna wojna. Król zostaje podstępnie pokonany, pojmany i skazany na wygnanie.

Książka dla dziecka, które jest w każdym dorosłym, i dla dorosłego, który jest w każdym dziecku.

Podkreślał to sam autor, pisząc na pierwszej stronie:

Ta niezwykła książka jest dla dzieci sposobnością do wyprawy w świat, w którym mogą walczyć, ustanawiać prawa, podróżować i zmieniać otaczającą ich rzeczywistość, ale także przekonać się, że każda decyzja pociąga za sobą konsekwencje, a reformowanie świata jest zadaniem pięknym, koniecznym, ale także żmudnym i niewdzięcznym. Dorośli, czytając "Króla Maciusia", mogą przejrzeć się w krzywym zwierciadle i zobaczyć, jak często - zwłaszcza z perspektywy dziecka - dorosłość bywa pusta, obłudna, pełna pychy i przemocy, a jak rzadko jest mądra i potrafi korzystać z życiowych doświadczeń.