Opowiedz mi bajkę/Òpowiédz mie bôjkã

Nie od dziś wiadomo, że w podaniach, legendach i baśniach kryje się ludowa mądrość. Ludowa twórczość na swój sposób tłumaczy świat, ludzkie charaktery, zachowania zwierząt, właściwości roślin. Ważnym bohaterem w bajkach jest przyroda i natura, a na drugim biegunie - Bóg, tradycja i obrzędowość. Nie inaczej jest w przypadku bajek kaszubskich. 

Zbiór "Opowiedz mi bajkę..." zawiera trzynaście utworów wywodzących się z kultury Kaszub. Chcecie wiedzieć, jak ludowi twórcy wyobrażali sobie powstanie bursztynu, jak tłumaczą ślepotę kreta albo o tym, jak kaszubscy chłopi wygrywali zakłady z diabłem? Bajki są krótkie, napisane przystępnym językiem i co ważne, po prostu ciekawe.   

To publikacja niezwykła, może nie tyle ze względu na tematyczną zawartość, lecz formę - bajki są podane w dwóch językach, polskim i kaszubskim. To projekt multimedialny, do książki jest bowiem dołączona płyta z baśniami w dwóch wersjach językowych, w profesjonalnej oprawie muzycznej. Usłyszymy w sumie kilkanaście instrumentów m.in. klarnet, wiolonczelę, kontrabas, harfę, waltornię, flety i - określone dość zagadkowym mianem - instrumenty kaszubskie. Płyty słucha się z prawdziwą przyjemnością, z powodzeniem mogłaby funkcjonować jako oddzielny audiobook.

Bajki zilustrowała Ewa Poklewska-Koziełło. Kreska tej ilustratorki jest charakterystyczna, rozpoznawalna. Rysunki są nasycone głębokimi kolorami, sporo tu nawiązań do zdobnictwa ludowego, czyli motywów kwiatów i ptaków. Kompozycja tekstu i ilustracji jest spójna i w efekcie całkiem udana.

Może inne regiony pozazdroszczą Kaszubom profesjonalnej publikacji i też pokuszą się o wydanie legend? Taka idea ocalania od zapomnienia jest warta wysiłku, zdecydowanie.

Ewa Skibińska

Wybór bajek kaszubskich w dwóch wersjach językowych: polskiej i kaszubskiej. Cenna publikacja, która ocala od zapomnienia kulturę regionalną: język, podania, legendy. Do książki dołączona jest płyta z nagraniami bajek, z oprawą muzyczną (instrumenty i śpiew). Książkę dofinansowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Lud próbował sobie wyobrazić, jak powstały różne zwierzęta i dlaczego się zachowują w taki, a nie inny sposób (...); dlaczego słońce grzeje, wiatr owiewa, a mróz szczypie; czy istnieje diabeł i jak uprzykrza ludziom życie; jak powstały piękne Kaszuby i bursztyn, tabaka i grzyby; jaką rolę mogli mieć w naszym życiu Chrystus i Św. Piotr; kim był Stolem i czym się zajmował. Wszystko to nasi dziadkowie wyobrażali sobie i opowiadali dzieciom wieczorami.

Ze wstępu Dušana-Vladislava Paždjerskiego