Kategorie

Audiobooki

Komiksy

Książki dla dzieci (0-3 lata)

Książki dla dzieci (10-12 lat)

Książki dla dzieci (3-5 lat)

Książki dla dzieci (4-6 lat)

Książki dla dzieci (7-10 lat)

Książki dla każdego

Książki dla młodzieży

Książki dla rodziców

Nowości

Obce strony

Patronat Rymsa

Studencki HYDE PARK

Z archiwum słonia

Zapowiedzi

 

Lista pozycji

Ostatnio komentowane

Pokaż więcej

Kim jest ślimak Sam?

Autorzy: , dodano Wtorek, 26 kwietnia 2016 | kategoria: Nowości, Patronat Rymsa, Książki dla dzieci (4-6 lat), Książki dla dzieci (7-10 lat)

"Kim jest ślimak Sam?"
Maria M. Pawłowska
Jakub Szamałek
ilustr. Katarzyna Bogucka
Wydawnictwo Krytyka Polityczna, 2015

« wróć na stronę listy informacji o książkach

"Dochodziła północ, […] za oknem szalała burza – i to taka, której baliby się nawet dorośli", co dopiero mały ślimak Sam. Powinien porządnie się wyspać, bo nazajutrz czeka go pierwszy dzień w szkole. Tymczasem leży i nawet nie przypuszcza, że niedługo równie wielka burza rozpęta się w jego życiu.

Zaczęło się całkiem niewinnie – od gry, którą wymyśliła nauczycielka, by pierwszaki mogły lepiej się poznać i polubić. Podzieliła ich na grupy: dziewczynki stają po prawej stronie, chłopcy po lewej… i tylko ślimak Sam został pośrodku. Dlaczego? Bo nie wie, czy jest chłopcem, czy dziewczynką. Spytacie, jak to możliwe – przecież chłopcy lubią grać w piłkę, a dziewczynki bawić się lalkami. Jak można nie wiedzieć, kim się jest?

Wierzcie albo nie, ale są na świecie ślimaki, które mogą „wybrać” płeć, tyle że nasz ślimak był zbyt mały, by zdecydować, czy chce być Samem, czy Samantą.

Zrozpaczony, schował się w skorupce, a gdy odważył się wysunąć czułki, zobaczył panią, jaką powinno spotkać każde zagubione dziecko – szkolną pedagog. Z pozoru dość obojętna na nieszczęście Sama, wykazuje się mądrością. Nie pociesza go ani niczego mu nie tłumaczy, chce jedynie, by przygotował reportaż o nocnej burzy. Daje mu sprytnie ułożoną listę rozmówców. Sam, chodząc od jednego do drugiego, spotyka takich jak on, nietypowych mieszkańców lasu. Bo – wierzcie albo nie – ślimaki to niejedyne zwierzęta, których zwyczaje odbiegają od ogólnie przyjętych. Nie każda zwierzęca rodzina składa się z mamy, taty i dzieci, i nie każde zwierzę przez całe życie jest tym samym zwierzęciem.

Są małpki, które mają jedną mamę i dwóch tatusiów, są ryby, które w dojrzałym wieku zmieniają płeć, i czarne łabędzie, które tworzą szczęśliwą parę, mimo że obaj są panami. Są też wiewiórki wychowywane przez dwie mamy.

Zwierzęcy świat jest różnorodny. Również wśród ludzi zdarzają się tacy, którym źle we własnej skórze, którzy nie mogą pogodzić się ze społecznymi oczekiwaniami związanymi z płcią. Łamią więc zasady i żyją po swojemu, a my powinniśmy uszanować ich wybór. Są „inni”, ale to nie znaczy, że gorsi.

Zadaniem dorosłych – rodziców, nauczycieli, szkolnych pedagogów – jest oswoić dzieci z tą „innością”, żeby nikt – jak ślimak Sam – nie był wytykany palcami ani nie zamknął się w skorupce. Książka "Kim jest ślimak Sam?" może w tym pomóc. Historia o Samie nie do końca jest wymysłem autorów. Maria Pawłowska, biolożka i Jakub Szamałek, pisarz, oparli ją na obserwacjach zwierząt. Posłużyli się kilkoma przykładami. Nietypowych zwierząt jest znacznie więcej.

Zaczęłam od burzy, burzą wypada więc skończyć. Po burzy zazwyczaj wychodzi słońce, w pogodzie i w życiu. Również w życiu małego ślimaka Sama: następnego dnia w szkole, na prośbę kolegi, siada w ostatniej ławce, a wiadomo – w ostatniej ławce siedzą najfajniejsze dzieci.

Anna Babula

 

***

Ślimaka Sama poznajemy w przededniu szkoły. Czytamy, że boi się czekających go obowiązków, martwi się, czy sobie z nimi poradzi, czy polubią go koledzy, czy nie za wolno czyta. Widzimy, dzięki sugestywnym ilustracjom Katarzyny Boguckiej, że wręcz trzęsą mu się ze strachu czułki. Nastrój przerażenia potęguje burza szalejąca za oknem i ciemność pokoju.

Następnego dnia Sam nawet nie chce zjeść śniadania, bo strach zawiązał mu żołądek – lub inny ślimaczy organ trawienny- na supeł. Krótka rozmowa z rodzicami uspokaja go jednak na tyle, że jest w stanie ubrać tornister i przekroczyć mury szkoły.

Dosyć szybko okazuje się, że nie było się czego bać. Sam ma sympatycznych kolegów – wśród nich żółwia, szopa pracza, żuka, wiewiórkę zająca, a pani wychowawczyni Okapi jest naprawdę życzliwa. Pasowanie na ucznia przebiega w dość miłej atmosferze – chociaż dyrektor Koala wydaje się trochę surowy, a kredka, którą pasowani są uczniowie za duża i za ciężka. Problem pojawia się dopiero w klasie podczas zajęć integracyjnych. Pani każe podzielić się swoim wychowankom na dwie grupy. Z jednej mają stanąć chłopcy, z drugiej dziewczynki. Okazuje się, że Sam nie ma pojęcia, po której stronie ma się znaleźć, więc na wszelki wypadek chowa się do skorupy. Wychodzi dopiero stamtąd, gdy w klasie nie ma już pani ani kolegów. Jedynym zwierzęciem jest pani Kapibara, pedagog szkolny. Przygotowała dla Sama zadanie. Ma napisać/narysować reportaż o zniszczeniach, jakie wyrządziła burza w domach innych zwierząt.

Czego dowie się o burzy nasz bohater? Kogo odwiedzi? A może dowie się czegoś o sobie?

Książka o ślimaku Samie oprócz przyzwoitego tekstu literackiego i wysokoartystycznych ilustracji Katarzyny Boguckiej, zawiera także posłowie, bibliografię oraz rozdział dotyczący biologii opisywanych zwierząt. W posłowiu czytamy o motywacjach, jakimi kierowali się autorzy, tworząc niesztampowe, a dla niektórych kontrowersyjne, przygody Sama, z kolei bibliografia zawiera angielskojęzyczne tytuły naukowe, pogłębiające wiedzę na temat życia seksualnego/stadnego wspomnianych marmozet czy czarnych łabędzi.

Jakub Szmałek – pisarz i scenarzysta gier komputerowych przyznaje się do tego, że denerwuje go powielanie stereotypów płciowych w bajkach, natomiast Maria Pawłowska - biolożka i wykładowczyni gender studies czuje się zmęczona „tłumaczeniem uprzedzeń, bigoterii i dyskryminacji naturalnością i biologią”. Z tych uczuć i rozmów pomiędzy rzeczonymi autorami zrodziły się przygody Sama. Powstała książka, której celem jest edukacja – nie tylko przyrodnicza, i promowanie – niekoniecznie mniejszości seksualnych czy związków partnerskich, jak chcą niektórzy, ale głównie postawy szacunku dla innych.

Rozumiem, że książka dla dzieci o ślimaku - z natury swojej hermafrodycie, może budzić sprzeczne uczucia. Może wprawiać w niepokój rodziców, którym zależy na jednoznacznym określeniu się w rolach płciowych i tożsamości rodzajowej przez ich dzieci. Którzy nie chcą wzbudzać w swoich wychowankach wątpliwości, co do ich natury. Chociaż i mnie dużym uproszczeniem wydaje się tłumaczenie występowania, tu posłużę się cytatem - „nieheteronormatywnych” rodzin ludzkich biologią wargaczy czy wiewiórek, to nie zmienia faktu, że recenzowany tytuł uznaję za wartościowy i otwierający na dyskusję.

Łucja Abalar, 15.02.2016

link


Zobacz także:


Kolejna książka mająca na celu niszczenie psychiki dziecka od najmłodszych lat. Dziecko jest albo chłopcem, albo dziewczynką i dla dobrego rozwoju potrzebuje takiej pewności. Rynek książek dla dzieci zalewa fala pozycji o homoseksualistach, patologicznych rodzinach, rodzicach w wiezieniu itp. Pytanie, czy dzieci tego na pewno potrzebują. Zdecydowanie NIE. Trudny świat dorosłych jeszcze przed nimi. "Biolożce" Marii M. Pawłowskiej proponuję zmianę zawodu na hutniczkę lub drwalkę.

dodał: Joanna, Niedziela, 17 maja 2015 07:58

Moim zdaniem, choć nie jestem ani psychologiem, ani żadnym specjalistą, tylko logicznie myślącym empatycznym człowiekiem, niszczeniem psychiki dziecka, które tak się czuje, Pani Joanno, jest wmawianie mu, że niewolno mu się tak czuć!!! Współczuję braku wyobraźni, dzieci nie skazywałyby się na taką mękę, upokorzenie i brak akceptacji, i nie wymyśliłyby sobie tego same. Uważam, że dzieci trzeba wspierać zawsze i uczyć szczerości względem siebie przede wszystkim! Pozdrawiam.

dodał: Matylda, Środa, 20 maja 2015 08:38

Dodaj komentarz





Najnowszy numer


ZAMÓW NEWSLETTER


Reklama

  • z duchem do teatru
  • trzy mam ksiazki
  • Gwarancja kultury dla Marty Lipczyńskiej
  • zoo litery
  • Ryms na Facebook
  • co sie dzieje
  • IBBY Ryms upowszechnianie czytelnictwa
  • znajdz nas
  • Przed twoimi urodzinami
  • Kajtek
  • zbuntowany elektron
  • ksiazka za dyche
  • ryms w empikach
  • OKO