Kategorie

Audiobooki

Komiksy

Książki dla dzieci (0-3 lata)

Książki dla dzieci (10-12 lat)

Książki dla dzieci (3-5 lat)

Książki dla dzieci (4-6 lat)

Książki dla dzieci (7-10 lat)

Książki dla każdego

Książki dla młodzieży

Książki dla rodziców

Nowości

Obce strony

Patronat Rymsa

Studencki HYDE PARK

Z archiwum słonia

Zapowiedzi

 

Lista pozycji

Ostatnio komentowane

Pokaż więcej

Kto ty jesteś?

Autorzy: , dodano Czwartek, 8 sierpnia 2013 | kategoria: Nowości, Patronat Rymsa, Książki dla dzieci (4-6 lat), Książki dla dzieci (7-10 lat)

"Kto ty jesteś?"
Joanna Olech
ilustr. Edgar Bąk
Wydawnictwo Wytwórnia, 2013


Galeria zdjęć:

« wróć na stronę listy informacji o książkach

Przekłuć nadęty balon patriotyzmu

Cokolwiek by się powiedziało o wydanej właśnie nakładem Wytwórni książce Joanny Olech i Edgara Bąka, trzeba przyznać jedno: ukazuje się we właściwym momencie i zwraca we właściwym kierunku, zostawiając nas z pytaniem, o to jak powinien wyglądać polski patriotyzm, od którego − chcąc nie chcąc − coraz częściej się ucieka, gdyż został bezwstydnie zawłaszczony i strywializowany.

W 1900 roku, w sytuacji trwającego od ponad stu lat zniewolenia, Władysław Bełza wpisał w "Katechizm polskiego dziecka" (noszący pierwotnie tytuł "Kto ty jesteś?") definicję polskiego patriotyzmu: jego istotą było odzyskanie ziemi "krwią i blizną", powinnością patrioty było oddanie życia. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości patriotyzm ów ciągle żywił się romantycznymi mitami (czynu i ofiary), dogmatem niewinności i posłannictwa, obrastając dodatkowo w nieufność i resentyment. Mimo upływu ponad stu lat nasz patriotyzm − a przynamniej ten, który określa się mianem prawdziwego − trwa niewzruszenie, zanurzony w rzeczywistości, która od dawna nie istnieje. To bogoojczyźniany frazes, szukający wroga i ofiary nawet tam, gdzie ich nie ma. To patriotyzm ciasny i ksenofobiczny, odarty z codzienności i groteskowo zredukowany do nieustającej walki.

Joanna Olech i Edgar Bąk w wydanej właśnie książce "Kto ty jesteś?" (i w kampanii "Jestem patriotą") nawiązują do utworu sprzed stu lat, po to by napisać go na nowo. Reinterpretują sens słowa "patriotyzm", który nadał mu Bełza, wyrywając je z kontekstu martyrologicznego i przywracając mu właściwą miarę. To, co wielkie, bohaterskie i niezwykłe, ustępuje tu temu, co codziennie, ludzkie i zwyczajne.

Na plakatowych ilustracjach Bąka zamiast krwawego boju jest codziennie odnawiany trud – dbałość o wspólne dobro. Zamiast umęczonego narodu − pojedynczy, potrzebujący człowiek, któremu ofiarowuje się pomoc. W swojej wersji katechizmu polskiego dziecka Olech i Bąk obok przywiązania do polskiej historii, hymnu i flagi umieszczają poczucie odpowiedzialności za środowisko, za drugiego człowieka i za język. Piszą: "Salwy honorowe, kadziła i wieńce, jakie towarzyszą celebracji patriotyzmu, przykrywają jego inny, codzienny sens, a mianowicie − współuczestniczenie, współtroskę, współdziałanie na rzecz współdobra. Są to drobne, codzienne akty współodpowiedzialności za kraj". Takie, które zrozumie dziecko, zdziwione sztafażem martyrologicznym z wiersza Bełzy i ekranu telewizora.

To taki patriotyzm, który nie żywi się mitem, bo jest mocno osadzony w rzeczywistości. Który nie szuka zewnętrznego wroga i nie bije w cudze piersi, bo przyczynę niepowodzenia i upadku widzi przede wszystkim we własnej niedoskonałości i własnych błędach. To patriotyzm, który nie wyklucza, nie ma koloru. I nie odmawia polskości tym, którzy tę polskość w sobie noszą.

Nawet jeśli "Kto ty jesteś?" powstałe dzięki kresce − utalentowanego skądinąd − Edgara Bąka nie zawsze okazuje się dla dziecka komunikatywne (choć takie z założenia ma być) i przekonywające, to jest na tyle ważne, że powinien je mieć pod ręką każdy dojrzały rodzic i nauczyciel.

Jeśli nie przemyślimy naszego patriotyzmu na nowo − jak robią to m.in. Olech i Bąk − nie uczynimy go czymś codziennym, nie odrzemy z fałszywego mitu i resentymentu, to pokolenie, które właśnie wchodzi w dojrzałość (i każde kolejne), na słowo "patriotyzm" zareaguje alergicznie: nie, dziękuję.

Paweł Jasnowski - doktorant WH Uniwersytetu Jagiellońskiego, rocznik 1987, zajmujący się problematyką akulturacji i asymilacji krakowskiej społeczności żydowskiej. Założyciel i redaktor naczelny "słowobrazu", współpracuje m.in. z: "Twórczością", "Nowymi Książkami", "RYMSEM", "Literatkami" i "Cwiszn". W wolnym czasie zajmuje się swym psim pupilem. Mieszka w Krakowie.

link


Zobacz także:


Dodaj komentarz





Najnowszy numer


ZAMÓW NEWSLETTER


Reklama

  • ryms w empikach
  • Ryms na Facebook
  • OKO
  • Gwarancja kultury dla Marty Lipczyńskiej
  • Przed twoimi urodzinami
  • IBBY Ryms upowszechnianie czytelnictwa
  • Jano i Wito baner
  • maly atlas ptakow
  • ksiazka za dyche
  • zbuntowany elektron
  • liczby i kolory