Autorzy

Ostatnio dodany

Ostatnio komentowany

Lindgren Astrid

pisarka

Astrid Lindgren - urodziła się w 1907 roku. Szczęśliwe dzieciństwo spędziła w Vimmerby z rodzicami i trójką rodzeństwa. Lubiła swobodę - chodzić po drzewach lub dachu, skakać na siano. W szkole ujawnił się jej talent pisania, ale swoją pierwszą książkę stworzyła o wiele później. W wieku 18 lat zaszła w ciążę, wyjechała wtedy do Sztokholmu, gdzie uczyła się maszynopisania i stenografii. Gdy urodził się syn Lars, oddała go matce zastępczej, ale odwiedzała regularnie. Żyła biednie. Podjęła pracę w biurze, a potem została asystentką redaktora w Królewskim Klubie Automobilowym, gdzie poznała swego przyszłego męża Sture Lindgrena. Zabrała wtedy do siebie syna; po ślubie zajmowała się przede wszystkim domem. Jej drugie dziecko to córka Karin - to dla niej wymyśliła przygody dziewczynki, które wkrótce miały zawładnąć sercami czytelników – mowa oczywiście o Pippi Långstrump (polska Pippi Pończoszanka).

W 1944 roku wydawnictwo Raben&Sjögren opublikowało pierwszą książkę Astrid Lindgren Zwierzenia Britt-Mari, a w 1945 roku Pippi Pończoszankę. Książka zyskała rozgłos i miłość czytelników. Astrid Lindgren została redaktorką książek dla dzieci w wydawnictwie Raben&Sjögren, które dzięki niej znacznie się rozwinęło.

Od swego debiutu pisarka wydała ponad 100 książek i bajek dla dzieci, które przetłumaczono na ok. 90 języków, a liczba sprzedanych egzemplarzy wynosi ponad 140 mln egzemplarzy. Dzieci i dorośli pokochali książki pełne ciekawych postaci i niesamowitych wydarzeń. Mało kto tak pięknie jak Lindgren potrafił opowiedzieć o wolności, przyjaźni, rodzinie, śmierci, radości bycia razem i samotności. W Polsce powszechnie znane są: Pippi Pończoszanka, Bracia Lwie Serce, Dzieci z Bullerbyn, Emil ze Smalandii, Lotta z ulicy Awanturników, Ronja, córka zbójnika. Pippi, Lotta, dziewczynki i chłopcy z Bullerbyn czy Ronja fascynują swobodą, szczerością i prostotą spojrzenia na świat. Astrid Lindgren jest także autorką sztuk teatralnych i słuchowisk radiowych, wiele z jej książek doczekało się ekranizacji, często sama pisała ich adaptacje. W 1969 r. powstał serial o Pippi w reżyserii Ollego Helbom z rewelacyjną rolą Inger Nilsson.

Autorka wykorzystywała swoją sławę, by walczyć o prawa najmłodszych – to dzięki niej wprowadzono w Szwecji, jako pierwszej na świecie, zakaz stosowania kar cielesnych wobec dzieci. Kochała przyrodę. Wspólnie z weterynarzem napisała szereg artykułów, potem przerobionych na książkę Moja krowa chce mieć dobrze, gdzie wytyka złe traktowanie zwierząt hodowlanych. Po tej publikacji od premiera Szwecji dostała na osiemdziesiąte urodziny projekt ustawy o prawach zwierząt. Stawała też w obronie uchodźców, pokoju, brała czynny udział w życiu swojej ojczyzny. Gdy socjaldemokraci w 1976 roku zaostrzyli politykę podatkową, Lindgren napisała baśń Pamperipossa w Monismanien, w której czarownica Pamperipossa walczy z podatkami. Po 40 latach bycia u władzy socjaldemokraci ponieśli porażkę, rząd upadł, odbyła się reforma systemu podatkowego – część odpowiedzialności za ten fakt przypisuje się szwedzkiej pisarce.

Przez całe życie Astrid Lindgren charakteryzowała się bujną fantazją i skłonnością do żartów. W 1996 r. Rosyjska Akademia Nauk nazwała jej imieniem asteroidę 3204, pisarka przyjęła to po swojemu, przekręcając własne imię na Asteroid Lindgren. Podczas swego życia pisarka dostawała ok. 150 listów tygodniowo, na które odpowiadała osobiście. Archiwum 75 tysięcy (!) jej listów znajduje się obecnie w szwedzkiej Bibliotece Narodowej (w 2005 roku umieszczono je na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO).

Astrid Lindgren zmarła 28 stycznia 2002 roku w Dalagatan.

Na cześć pisarki rząd szwedzki ustanowił w 2002 roku Literacką Nagrodę Astrid Lindgren. Nagroda ta przyznawana jest autorom i ilustratorom, których prace skierowane do dzieci i młodzieży, oprócz dużej wartości artystycznej, zawierają też wartości humanistyczne. Za upowszechnianie czytelnictwa nagrodę mogą otrzymać także inne osoby, instytucje lub organizacje.

W Sztokholmie na wyspie Djurgarden znajduje się muzeum Junibacken (Czerwcowe Wzgórze) poświęcone twórczości Astrid Lindgren (chociaż nie tylko jej ponieważ sama pisarka nalegała na umieszczenie tam postaci z utworów innych autorów), gdzie można podczas niesamowitej podróży kolejką elektryczną obserwować sceny i spotkać bohaterów znanych z książek.

Powstało wiele prac o życiu pisarki, a także analizujących jej twórczość. Dla ciekawych, którzy chcą dowiedzieć się więcej:

  • Portrety Astrid Lindgren, Johan Erséus, Jacob Forsell, Margareta Strömsted, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 2007.
  • Przygody Astrid - zanim została Astrid Lindgren, Christina Björk, przeł. Hanna Dymel-Trzebiatowska, il. Eva Eriksson, Zakamarki, 2007.
  • Pippi, dziwne dziecko, Jacek Podsiadło, Hokus-Pokus, 2006.
  • Astrid Lindgren. Opowieść o życiu i twórczości, Margareta Strömsted, przeł. Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Ilon Wikland, Ingrid Vang, Astrid Lindgren, Nasza Księgarnia, 2001.

Szwedzka strona poświęcona Astrid Lindgren : http://www.astridlindgren.se/

 

Ważniejsze nagrody:

  • 1950 Plakietka im. Nilsa Holgerssona przyznana przez Związek Bibliotekarzy Szwedzkich
  • 1956 Nagroda Specjalna Jugendbuchpreis Deutscher za Mio, mój Mio (Niemcy)
  • 1957 Literacka Nagroda Państwowa dla pisarzy reprezentujących wysoki poziom literacki
  • 1958 Medal im. H. Ch. Andersena za Rasmus i włóczęga
  • 1963 Children´s Spring Book Festival Award za Sia bor på Kilimanjarao
  • 1965 Szwedzka Nagroda Państwowa w dziedzinie literatura
  • 1970 nagroda gazety „Expressen” i nagroda Towarzystwa Krzewienia Literatury "Złota Matryca"
  • 1971 Lewis Carroll Shelf Award za Jul i stallet
  • 1971 Złoty Medal Akademii Szwedzkiej
  • 1973 The Brooklyn Art Books For Childrens Citations za Jul i stallet
  • 1973 Lewis Carroll Shelf Award za Pippi Pończoszanka
  • 1973 Srebrny Griffel (nagroda holenderska) za Lotta z ulicy Awanturników
  • 1975 Srebrny Griffel (nagroda holenderska) za Bracia Lwie Serce
  • 1978 Nagroda Pokojowa Niemieckiego Związku Księgarzy
  • 1978 Międzynarodowa Nagroda Literacka (Walia)
  • 1978 Order Uśmiechu przyznawany przez polskie dzieci
  • 1979 Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Janusza Korczaka za Bracia Lwie Serce
  • 1983 Srebrny Griffel (nagroda holenderska) za Ronja córka zbójnika
  • 1984 amerykańska nagroda Mildred L. Batchelder za Ronja córka zbójnika
  • 1986 Szwedzkie Towarzystwo Ochrony Przyrody nadaje Astrid Lindgren tytuł „Miłośnik Zwierząt Roku”
  • 1987 międzynarodowy Złoty Medal im. Lwa Tołstoja
  • 1989 Uniwersytet Warszawski nadał Astrid Lindgren tytuł doctor honoris causa
  • 1991 medal im. Joseph Wood-Krutch amerykańskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt
  • 1993 Book Award UNESCO
  • 1994 nagroda Right Livelihood Award („alternatywny Nobel”)
  • 1996 słoweński medal państwowy „Honorary Sign of Freedom”
  • 1996 chilijski Medal im. Gabrieli Mistral
  • 1999 „Szwedka Stulecia” tytuł przyznany przez szwedzką gazetę „Aftenbladet”
  • 2002 międzynarodowa nagroda Corine przyznana pośmiertnie za całokształt twórczości

Oprac. Anita Żabińska


Zobacz także:

Polskie wydania książek Astrid Lindgren:

  • Kerstin i ja, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 2010.
  • Skąpy nie jestem, powiedział Emil, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Zakamarki, 2009.
  • Ucieczka Pippi, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, zdj. Bo-Erik Gyberg, Zakamarki, 2009.
  • Ja nie chcę iść spać, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2009.
  • Astrid Lindgren dzieciom, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 2009.
  • Dzień Dziecka w Bullerbyn, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2009.
  • Południowa Łąka i inne opowiadania, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 2009.
  • Pewnie, że Lotta jest wesołym dzieckiem, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2009.
  • Pewnie, że Lotta umie prawie wszystko, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2009.
  • Mała Ida też chce psocić, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Zakamarki, 2009.
  • Detektyw Blomkvist i Rasmus, rycerz Białej Róży, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, Nasza Księgarnia, 2009.
  • Emil i ciasto na kluski, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Zakamarki, 2008.
  • Pippi na wyspie Kurrekurredutt, Astrid Lindgren, przeł. Teresa Chłapowska, il. Ingrid Vang-Nyman, Zakamarki, 2008.
  • Dzielna Kajsa, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ingrid Vang Nyman, Nasza Księgarnia, 2008.
  • Wiosna w Bullerbyn, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2008.
  • Ja też chcę chodzić do szkoły, Astrid Lindgren, Ilon Wikland, przeł. Anna Węgleńska, Zakamarki, 2008.
  • Ja też chcę mieć rodzeństwo, Astrid Lindgren, Ilon Wikland, przeł. Anna Węgleńska, Zakamarki, 2008.
  • Nils Paluszek i inne opowiadania, Astrid Lindgren, przeł. Irena Wyszomirska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 2008.
  • Rasmus i włóczęga, Astrid Lindgren, tł. Irena Szuch-Wyszomirska, Nasza Księgarnia, 2008.
  • Jeszcze żyje Emil ze Smalandii, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Zakamarki, 2008.
  • Kati w Paryżu, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 2008.
  • Nowe psoty Emila ze Smalandii, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Nasza Księgarnia, 2008.
  • Emil ze Smalandii; Lotta z ulicy Awanturników, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, Maria Olszańska, il. Björn Berg, Ilon Wikland, Polityka. Spółdzielnia Pracy, 2007.
  • Boże Narodzenie w Bullerbyn, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2007.
  • Ach, ten Emil!, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Zakamarki, 2007.
  • Czy znasz Pippi Pończoszankę?, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ingrid Nyman, Zakamarki, 2007.
  • Patrz, Madika, pada śnieg!, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2007.
  • Pewnie, że Lotta umie jeździć na rowerze, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Zakamarki, 2007.
  • Kati we Włoszech, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 2007.
  • Przygody Emila ze Smalandii, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, Anna Węgleńska, il. Björn Berg, Nasza Księgarnia, 2007.
  • Wielka księga Pippi, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, Teresa Chłapowska, il. Ingrid Vang-Nyman, Nasza Księgarnia, 2006.
  • Detektyw Blomkvist żyje niebezpiecznie, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1998.
  • Rasmus, Pontus i pies Toker, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1997.
  • Karlsson z Dachu lata znów, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1996.
  • Rasmus rycerz Białej Róży, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, Nasza Księgarnia, 1995.
  • Dzieci z ulicy Awanturników, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1994.
  • Madika z Czerwcowego Wzgórza, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1994.
  • Latający szpieg czy Karlsson z Dachu, Astrid Lindgren, przeł. Teresa Chłapowska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1994.
  • Dzieci z Bullerbyn, Astrid Lindgren, tł. Irena Wyszomirska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1994.
  • Madika i berbeć z Czerwcowego Wzgórza, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1994.
  • Pippi urządza przyjęcie, Astrid Lindgren, Ingrid Vang-Nyman, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1993.
  • Pippi jest najsilniejsza na świecie, Astrid Lindgren, Ingrid Vang-Nyman, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1993.
  • Lotta z ulicy Awanturników, Astrid Lindgren, przeł. Maria Olszańska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Ja też chcę mieć rodzeństwo, Astrid Lindgren, Ilon Wikland, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Ja też chcę chodzić do szkoły, Astrid Lindgren, Ilon Wikland, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Dzień Dziecka w Bullerbyn, Astrid Lindgren, Ilon Wikland, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Nils Paluszek, Astrid Lindgren, przeł. Irena Wyszomirska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Mio, mój Mio, Astrid Lindgren, przeł. Maria Olszańska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Pippi wchodzi na pokład, Astrid Lindgren, przeł. Teresa Chłapowska, il. Ingrid Vang-Nyman, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Pippi Pończoszanka, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, il. Ingrid Vang-Nyman, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Pippi na Południowym Pacyfiku, Astrid Lindgren, przeł. Teresa Chłapowska, il. Ingrid Vang-Nyman, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Braciszek i Karlsson z Dachu, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Zabawa choinkowa Pippi, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ingrid Vang, Nasza Księgarnia, 1992.
  • Dzieci z Bullerbyn, Astrid Lindgren, tł. Irena Wyszomirska, KAW, 1991.
  • My na wyspie Saltkrakan, Astrid Lindgren, przeł. Maria Olszańska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1990.
  • Samuel August z Sevedstorp i Hanna z Hult, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, Nasza Księgarnia, 1987.
  • Bracia Lwie Serce, Astrid Lindgren, przeł. Teresa Chłapowska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1985.
  • Ronja córka zbójnika, Astrid Lindgren, przeł. Anna Węgleńska, il. Ilon Wikland, Nasza Księgarnia, 1985.
  • Fizia Pończoszanka wchodzi na pokład, Astrid Lindgren, przeł. Teresa Chłapowska, il. Anna Kołakowska, Nasza Księgarnia, 1984.
  • Fizia Pończoszanka na Południowym Pacyfiku, Astrid Lindgren, przeł. Teresa Chłapowska, il. Anna Kołakowska, Nasza Księgarnia, 1984.
  • Detektyw Blomkvist, Astrid Lindgren, przeł. Maria Olszańska, il. Marian Stachurski, Nasza Księgarnia, 1973.
  • Nils Paluszek, Astrid Lindgren, przeł. Irena Wyszomirska, il. Hanna Czajkowska, Nasza Księgarnia, 1972.
  • Dlaczego kąpiesz się w spodniach, wujku?, Astrid Lindgren, przeł. Maria Olszańska, il. Zbigniew Łoskot, Nasza Księgarnia, 1972.
  • Lotta z ulicy Awanturników, Astrid Lindgren, przeł. Maria Olszańska, il. Juliusz Makowski, Nasza Księgarnia, 1971.
  • Emil ze Smalandii, Astrid Lindgren, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska, il. Hanna Czajkowska-Kroczewska, Nasza Księgarnia, 1971.
  • Mio, mój Mio, Astrid Lindgren, przeł. Maria Olszańska, il. Maria Orłowska-Gabryś, Nasza Księgarnia, 1968.
  • Zwierzenia Britt-Mari, Astrid Lindgren, tł. Irena Wyszomirska, il. Leonia Janecka, Nasza Księgarnia, 1962.
  • Dzieci z Bullerbyn, Astrid Lindgren, tł. Irena Wyszomirska, il. Hanna Czajkowska, Nasza Księgarnia, 1961.
  • Fizia Pończoszanka, Astrid Lindgren, tł. Irena Wyszomirska, il. Zbigniew Piotrowski, Nasza Księgarnia, 1961.
  • Karlsson z Dachu, Astrid Lindgren, tł. Irena Szuch-Wyszomirska, il. Hanna Czajkowska, Nasza Księgarnia, 1959.
  • Rasmus i włóczęga, Astrid Lindgren, tł. Irena Szuch-Wyszomirska, il. Maria Orłowska-Gabryś, Nasza Księgarnia, 1959.

Dodaj komentarz





Najnowszy numer


ZAMÓW NEWSLETTER


Reklama

  • znajdz nas
  • Ryms na Facebook
  • IBBY Ryms upowszechnianie czytelnictwa
  • zoo litery
  • z duchem do teatru
  • Przed twoimi urodzinami
  • Kajtek
  • Gwarancja kultury dla Marty Lipczyńskiej
  • zbuntowany elektron
  • trzy mam ksiazki
  • ksiazka za dyche
  • OKO
  • ryms w empikach
  • co sie dzieje